Kültür

Türk Tarihi Meraklılarına Ufuk Açıcı Kitap Önerileri

Bugünkü yazımla birlikte Türk Tarihi meraklıları için oluşturduğum kitap listesini ve kitaplarla ilgili kısa bilgileri sizlere sunuyorum. Oluşturduğum listeyi mümkün olduğu kadar kronolojik tutmaya çalıştım. Tarih meraklılarının ve Tarih lisans öğrencilerinin bu listeden yararlanabileceğini düşünüyorum.

Jean Paul Roux- Türklerin Tarihi
Tarihimizi başkalarının gözünden görmek için okunabilecek en güzel kitaplardan biri.
2000 yıllık bir olayı bu boyutta bir kitapla anlatmak zor olsa da ana hatları güzelce betimlenmiştir.
En ilginç nokta ise bizim Göktürkler dediğimiz imparatorluk başka bir isimle yer almaktadır. Onun dışında çoğu isimlendirmeler aynıdır.

Jean Paul Roux – Orta Asya Tarih ve Uygarlık
Paul Roux bu incelemesinde yalnızca Türklerin, Tibetlilerin, Moğolların, Baktralıların, Kuçanların, Hotenlilerin, Turfanlıların, Moğolların, Arapların, Çinlilerin ve diğer halkların değil, tüm bu halkların oluşturduğu Orta Asya’nın tarihini anlatıyor.

Rene Grousset – Bozkır İmparatorluğu
Kitap 3 bölümden oluşuyor. 1. bölümde İskitler, Hunlar, Göktürkler, Uygurlar ve Türklerin İslamiyete geçişleri anlatılır. 2. bölümde Cengiz Han ve Timur’un kurduğu imparatorluklar ele alınır. 3. bölümde ise Altın orda ve Şeybaniler gibi son Moğollar işlenmektedir. Bir de kitabın sonunda yer alan “Stepler Sanatı” bölümünün oldukça ilgi çekici olduğu söylenebilir. Steplerin tarihine ilgi duyan herkesin mutlaka okuması gereken bir eser.

Peter B. Golden – Türk Halkları Tarihine Giriş
Türk Halkları Tarihine Giriş bütün Türk tarihini tek bir ciltte toplayan dünyadaki en önemli eserdir ve temel başvuru kaynağıdır. 1992 yılında İngilizce olarak yayımlanan kitabı, Türkçe baskılar için güncellenmiştir ve en yeni bilgileri içerir. Bu esere Türkiye’de gösterilen ilgi kısa zamanda üst üste baskı yapılmasıyla gurur verici hale gelmiştir. Bu kitapta sadece siyasi ve etnik tarih değil, ayrıntılı dil ve kültür incelemeleri de bulunmaktadır. Köken tartışmalarından günümüzdeki Türk topluluklarına kadar Türklüğün hikâyesini bu kitapta bulmak mümkün.

Ahmet Taşağıl – Kök Tengri’nin Çocukları
Ahmet Taşağıl’ın İslamiyet öncesi Türkleri anlattığı kitabı. Arka kapaktan:

Türkler… esir düştüler, savaştılar, barıştılar… Uzak Asya’dan Akdeniz’e kadar uçsuz bucaksız bir coğrafyaya yayıldılar. Devletler kurdular, devletler yıktılar. Çin’e aman vermediler. Birçok farklı isimle anıldılar, farklı dinlere inandılar. Çok büyük bir medeniyet yarattılar. Başka medeniyetlerin yükselmesine katkıda bulundular. Hepsi de masmavi gökyüzünün (Gök-Tanrı’nın) altında buluştular.”

Türkler kimdir? Nereden gelirler? Hangi dinlere inanırlar? Tarihleri ne zaman başlar? Nasıl teşkilatlandılar? Ve en önemlisi nasıl bu kadar başarılı oldular?
Ahmet Taşağıl, bu kitabında yukarıdaki soruların ışığında Orta Asya’dan Avrupa’ya kadar yayılan Türklerin İslamiyet öncesi tarihlerini bütüncül bir şekilde okuyucuya sunuyor. Karmaşık gibi görünen bir tarihi yalın şekilde anlatan, örneği az rastlanır bir çalışma…”

Ahmet Taşağıl – Gök-Türkler
Kitapta akademik bir dil hakim ama bu anlaşılmayacak düzeyde değil eğer konusuna hakimseniz kitap akar gider. Fakat; çok fazla Çince isim var bazı yerlerin not alınması gerekebilir.

Lev Gumilöv – Hunlar, Eski Türkler
Kitaptan bilgi fışkırıyor fakat genel olarak kitabın %30-%35 dolaylarında Hunlardan bahsediyor. Bu çok az bir rakam. Geri kalan kısımlar da diğer milletlerden (Çin,Tabgaç,Ju-Juan vs.) bilgiler veriliyor. Bunun sebebi Hunların tarih yazıcılığı yapmamasından kaynaklanıyor belki de.

Grek Seyyah Priskos’a Göre Avrupa Hunları
Avrupa Hunları ve Atilla başta olmak üzere, Balkanlara göç eden Türk boyları hakkında bilgiler barındırması bakımından önemli bir birinci el kaynaktır. Sayfa sayısı az, ancak içerdiği bilgiler bakımından fazlasıyla dolu bir eserdir. Doğu Romalı tarihçi ve elçi Priskus’un, Türkler hakkında tanık olduğu ve duyduğu olayların kronolojik olarak kayıtlarını içeren değerli bir çalışmasıdır.

Mihail Artamonov – Hazar Tarihi
Hazar tarihi üzerine yazılmış en iyi kitap. Yazar bu esere hayatını adamış ve daktilo başında eseri tamamlamadan ölmüştür. Eseri kendisi kadar büyük bir tarihçi olan Gumilev tamamlamıştır. Bu iki büyük için bile okunması gereken temel bir kitap…

Vasilij Vladimiroviç Barthold – Moğol İstilasına Kadar Türkistan
Ta lise yıllarında kendini Türkistan tarihine adamayı kararlaştıran ve bu alanda kendini geliştirmeye başlayıp, üniversite çağında çeşitli makaleler yazan Barthold’un bu eseri gibi diğer eserleri de bu alanda akademik anlamda bilgi sahibi olmak isteyenler ve Tarih Bölümü öğrencileri için elzemdir.

İbrahim Kafesoğlu – Selçuklular ve Selçuklu Tarihi Üzerine Araştırmalar
İbrahim hocanın uzman olduğu alan Selçuklular üzerine. Bu kitapta da hocanın yazdığı makalelerin derlendiği ve Selçuklu tarihi üzerine bir başucu eserin oluşturulduğunu görüyorsunuz. Eminim ki tarih ve özellikle Selçuklu tarihine ilgisi olan bireyler için yararlı olacaktır..

Jean Paul Roux – Moğol İmparatorluğu Tarihi
Orta Asya tarihi yazımcılığında güçlü kaleme sahip olan Jean Paul Roux kendine has akıcı dili ile bu kitabında Moğol İmparatorluğu tarihini çok etkin bir şekilde baştan sona anlatmıştır.

Moğolların Gizli Tarihi
1240 yılında düzenlenen büyük moğol kurultayı esnasında Kerülen Irmağı kenarında yazılmıştır. Eserin orijinali günümüze ulaşmamış,Uygur harfli orijinalinin Çincesi günümüze ulaşabilmiştir. İlk kez 1915-1917 yılında Tsen Hun modern Moğolcaya çevirisini yapmıştır. 30’dan fazla dile çevirilmiştir. Ahmet Temir 1948 yılında Türkçe çevirisini yapmıştır. Cengiz Han’ın hayatını anlatan epik, anonim eserdir. Moğol imparatorluğu tarih yazıcılığında başvurulan yegane eserlerden biridir.

Halil İnalcık – Devlet-i Aliyye 1-2-3-4
Birinci el kaynaklar ve arşiv belgeleri ile hazırlanmış otoritesi tüm dünyada kabul gören tarihçilerin kutbu Halil İnalcık tarafından kaleme alınmış bir baş yapıtlar serisi. Okuyunuz, okutturunuz.

Ahmet Yaşar Ocak – Türkiye Sosyal Tarihinde İslam’ın Macerası
Alanında otorite olarak kabul edilen Ahmet Yaşar Ocak’ın Türkiye Sosyal Tarihinde İslam’ın yerine dair önemli bir çalışma. Ocak bu kitabında, 13. yüzyıldan başlayarak, görünürde siyasal ve kültürel, ama temelinde Cumhuriyet’in kuruluşundan beri üstü kapatılan, merkezle çevre arasında İslam’la bir tür gecikmiş “satıhaltı” hesaplaşmanın yaşandığı günümüze kadar süregelen Türkiye tarihinde İslamın sergilediği panoramayı gözler önüne seriyor.

İlber Ortaylı – Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 1-2-3
Osmanlı hakkında detaylı bilgi veren İlber Ortaylı kitapları. İlber Ortaylı’nın çeşitli zamanlarda yaptığı konuşmaların derlenmesiyle oluşturulmuş kitaplar serisi.

İlber Ortaylı – İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı
1983 yılında yayımlanan bu kitap Osmanlı’nın batılılaşma yolunda geçirdiği sancıları ve sıkıntıları anlatıyor. Çoğunlukla Tanzimat Devri işlenmiş kitapta ve o dönemin aydınlarının fikirlerinden de bahsedilmiş. Baştan uyarayım dilin biraz akademik olması bazı bölümlerde sıkılmanıza sebep olabilir.

Erik Jan Zürcher – Modernleşen Türkiye’nin Tarihi
Yazar’ın Türk olmayışı, Türkiye’de bulunan siyasi, dini, kültürel düşünce veya sistemlerden kendini soyutlamasını mümkün kılmakta. Bu tarafsızlığın getirisi olarak dönemleri ve olayları ele alış şekli ve değerlendirişi de bu minvalde değer taşımakta. Özetle, yakın dönem Türk siyasî tarihine tarafsızlık gayretiyle projektör tutma çabası taşıyan bir eser.

Carter V. Findley – Dünya Tarihinde Türkler
Dünya Tarihinde Türkler, Türk halklarının ortaya çıkışını, kurdukları devletleri, toplumsal ve ekonomik yapıları ile birlikte yaşadıkları dönüşümleri okuyucuya anlayabileceği sadelikte ve durulukta anlatmaktadır. Tarafsız bir açıdan anlatılmış olan bilimsel bir kitap niteliğindedir. Türk tarihine farklı bakış açılarından bakmak için okunması gereken mükemmel bir eser.

Falih Rıfkı Atay – Çankaya –
Atatürk’ü anlatan kitapları okuyorsanız birçoğunun Falih Rıfkı Atay’ın Çankaya kitabından alıntıları olduğunu fark edeceksiniz. Dönemi iyi bilen ayrıca yabancı değil de bizzat Atatük’ün çevresindeki arkadaşlarından biri tarafından yazılanları dikkat vererek okuyup değerlendirmenizi öneririm.

Bernard Lewis – Modern Türkiye’nin Doğuşu
Kalın bir kitap ancak kitabın kalınlığı göz korkutmasın. Gayet akıcı ve sade şekilde anlatmış. Genel olarak günümüze kadar gelen neredeyse tüm konulara değinmiş, tek bir kitapla çok şey öğrenmek isteyenler için ideal.

Oral Sandler – Siyasi Tarih
Tarihi olayları kronolojik sırayla ve akıcı bir dille anlatması onu diğer tarih kitaplarından ayırıyor. Kimi yerlerinde yazarın ufak öznel yorumlarını da eser içinde bulmanız mümkün. Tarihe merakınız olup günümüz koşullarını tarihsel perspektifte yorumlamak istiyorsanız mükemmel bir kitaptır.

Doğan Avcıoğlu – Türkiye’nin Düzeni
2 ciltlik, geniş çaplı bir çalışma. Türkiye’nin siyasi, sosyal ve en fazla da ekonomik düzenini merak eden, siyasi görüşü ne olursa olsun herkesin okuması gerekli bir eser. Eserden öğrenilecek çok şey var; gerçekten, üzerinde çok uğraşılmış titiz bir çalışma. Bu eserden sonra konu ile alâkalı birçok eserin kapısını aralamak da söz konusu.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı