Kültür

Doktorlar Ameliyatlarda Neden Mavi Ya Da Yeşil Önlük Giyer?

▪︎Doktorların ameliyatlarda neden hep mavi ya da yeşil önlük giydiğini hiç merak ettiniz mi? Nedensiz yani kafalarına göre bu renk olsun diye tercih edilmemiş elbette. Bunun da bir sebebi hatta bir süreci var. Bu da demek oluyor ki doğrudan bu renkler de kullanılmıyor. Fakat yine de önlüklerin yeşil veya mavi olması ilginç bir konuya benziyor. Bu yüzden bugün sizlere doktorların neden bu renklerde önlük tercih ettiğini anlatmak istiyorum.

》Sağlık çalışanları dendiğinde önce doktorlar akla geldiği için haliyle ilk düşünülen renk de beyaz oluyor. Tabi acil tıp teknisyenleri, hemşireler ve diğer sağlık çalışanları alınan kararlar çerçevesinde bordo, kırmızı, pembe gibi renkler de tercih edebiliyor. Konu ameliyatlar olduğunda ise dediğimiz gibi mavi ya da yeşil renklerde önlükler kullanılıyor. Peki bu süreç hangi renkle başlamış?

》19.yüzyılda lekeleri belli etmediği gerekçesiyle önlükler siyah olarak kullanılmaya başlanmış. Ancak siyah renk kan lekelerinin de görülmesine engel olduğu ve mikrobik hastalıkların baş göstermesine ve bunların yayılmasına yol açtığından yanlış bir tercih olmuştur. Bu sebeple siyahtan da vazgeçilmiş, 1900’lü yılların başında Alman cerrah Ernst von Bergmann hastane çalışanlarının da tıpkı laborantlar gibi beyaz rengi tercih etmesi gerektiğini söylemiştir. Beyaz önlüğün kullanılmasına öncülük etmiştir de diyebiliriz. Böylece o dönemlerde beyaz renk sterillik ve otoritenin simgesi haline gelmiştir. Ancak yine de birtakım sorunlarla karşılaşılmıştır. Ameliyat esnasında giyilen beyaz önlük ışığı yansıtmasından ötürü cerrah ve hemşirelerin gözlerinde yorgunluğa sebep olmuştur. Haliyle sağlık çalışanlarında hissedilen bu yorgunluk ameliyatlardaki başarı oranını da düşürmüştür.

》Peki beyaz önlükten vazgeçilmesinde başka sebepler de var mıydı? Evet beyaz önlük bir yorgunluk yaratıyordu fakat tek neden bu değildi. Daha önce optik illüzyon diye bir kavram duyduysanız anlamanız daha kolay olacaktır. Şöyle ki optik illüzyon ya da göz yanılması dediğimiz olay aslında algılanan görselliğin yani görüntülerin nesnel olan gerçeklikle farklı olması durumudur. Beyaz önlüğün kullanıldığı zamanlarda da tam olarak bu durum gerçekleşmiş aslında. Çünkü ameliyattaki sağlık görevlileri sürekli olarak belli bir noktaya odaklandıklarında, ki baktıkları ve gördükleri tek renk kırmızı olduğundan doğal olarak gözlerinde bir duyarsızlaşma veya göz yanılmaları olabiliyordu. Çünkü gördükleri tek renk kırmızıyken beyaz önlüğe baktıklarında çeşitli gölgeler görüyorlardı. Bu ciddi bir durumdu çünkü yapılan ameliyatları da riske atabilirlerdi. Bu olumsuzluğun giderilmesi için pek çok farklı renk denendi ve sonunda en uygun olanının günümüzde kullanılan mavi ya da yeşil olduğuna kanaat getirildi. Bu renkler hem kanın görülmesine engel olmuyor hem de doktorların gözlerinde duyarsızlaşma gibi çeşitli olumsuzluklara maruz kalmasına izin vermiyordu. Nedeni ise fizik kurallarına dayanıyor. Fizikte kontrast yani zıt renkler birbirini tamamlar ve görülen nesne veya şekle canlılık katar. Renk skalasında kırmızı rengin kontrastı yeşil ve yeşile yakın olan mavidir. Bu tonlara bakmak görüşü tazeler, kırmızıya olan duyarsızlığı azaltır, gözdeki hassasiyeti artırır. Böylece ameliyatlarda hata payı en aza indirgenmiş olur. Zaten yapılan bilimsel araştırmalar da bir rengin algılanmasında farklı renklerin rol oynadığını ortaya çıkarmıştır.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı