BilimKültür

Bu Rüyaları Neden Görüyoruz? En sık Görülen Rüyalar

Bugünkü yazımla birlikte en çok görülen rüyaları ve bu rüyaları neden gördüğümüzü, Bilişsel Psikolog Antti Revonsuo’nun çalışmaları sayesinde sizlere açıklama fırsatı buldum. Bu yazıda en sık görülen rüyaların neler olduğu ve bu rüyaları görmeye nelerin sebep olabileceğini anlatacağım.

Bilişsel Psikolog Antti Revonsuo’nun ”Consciousness” kitabında belirttiği geniş ölçekte yürütülen rüya bildirimi ve içerik analizi çalışmalarına göre rüyalarda en sık görülen içerik kovalanmak olarak bildirilmiş. Tüm farklı ülkeler ve kültürlerden insanlar için evrensel olan bu rüyayı insanların %80’i hayatında en az bir kez görmüştür.
Benzer şekilde kovalanmak temalı rüyalar çocukların da en çok gördüğü ve en sık tekrarlayan rüya içerikleridir.

Diğer en sık görülen içerikler sırasıyla şöyle belirlenmiştir:

  • Fiziksel olarak saldırıya uğramak,
  • Yüksek bir yerden düşmek,
  • Kapana kısılmak
  • Kaybolmak
  • Boğulmak

Tüm bu evrensel ve tekrarlayan rüyaların da gösterdiği gibi olumsuz temalı rüyalar baskın bir biçimde olumlu temalı rüyalardan fazladır. Olumsuz rüyaların oranı 2/3 ila 4/5 arasındadır. En sık bildirilen olumsuz duygu korku ve öfkedir.

Peki Bu Rüyaları Neden Görüyoruz?

Bazı bilim insanları tarafından kabul gören bir açıklamaya göre sıklıkla olumsuz temalı rüyalar görmek özellikle potansiyel tehlike ve tehditleri simüle eder. Böylece uyanıklık halinde bu tür olaylar karşısında hayatta kalmak ve daha hazırlıklı olmamız için alıştırma yoluyla bizi güçlendirirler. Bu tip rüyaların bu sebeple evrim sürecinde seçilime uğramış olabileceği ortaya atılmıştır.

  • En çok görülen olumlu temalı rüya içeriği uçmaktır. Rüya, bir uçakta uçmaktan ziyade bedeninin havada süzülmesi şeklinde görülür.
  • Rüyada okumak, yazmak, hesaplama yapmak gibi bilişsel etkinlikleri simüle etmeye pek yatkın gibi görünmüyoruz.
  • Tv izlemek, telefon ve bilgisayar kullanmak, arabaya binmek veya asansör kullanmak gibi modern dünyaya özgü teknolojik aletler ise yine sık görülmeyen rüyalar arasındadır. Buna sebep olarak bu modern araçların insan türünün başlangıcından bu yana geçen biyolojik sürece kıyasla çok kısa süredir var olmaları gösterilmiştir.

Rüyada Koku Alınır Mı?

Çalışmanın bir başka önemli başlığı rüyalarda beş duyu deneyiminin de hissedildiği üzerine. Görme deneyimi (%70i renkli rüyalar olmak üzere) açık ara en sık görülendir. Buna sırasıyla

  • İşitsel
  • Bedensel
  • Dokunsal rüyalar takip eder.

Koku ve tat deneyimi ise rüyaların yalnızca %1’ini oluşturur. Bazen çok gerçekçi ve yoğun bir şekilde hissedilen ağrı deneyimleri ise %1’den de az olarak tespit edilmiştir.

Rüyalarımızda Biz Kimiz?

Rüyaların yaklaşık %80’inde rüya göreni temsil eden merkezi bir kişi veya bir benlik bulunur. Rüya içinde genellikle bu “pencereden bakar misali” rüya göreni temsil eden benlik, yaşamımızdaki kişi ile yani kendimiz ile aynıymış hissi verir ya da öyle görünür. Rüyaların %50’sinden fazlasında rüya gören bu benlik, saldırgan konumundan ziyade kurban konumundadır.

Rüyalar Bir Anlam İfade Ediyor Mu?

Rüya aleminde “genellikle” bellek durumlarına (özellikle otobiyografik bellek) ait birleştirme hataları olduğu için ya da bu bölgeler günlük hayatımızda olduğu şekliyle aktif olmadıkları için rüyaların çoğu bölük pörçük ve anlamsız gibidir ve genel bir bütünlük yoktur. Zaman ve mekan konusunda karışıklık görülür. Ve yine ilgili korteks bölgeleri aktif olmadığı için akıl yürütme kabiliyetimizi yitirmiş haldeyizdir.

Belleğe ve anıların erişimine dair tüm bu eksiklikler sebebiyle “çoğunlukla” rüya içinde hikaye uydurma ve sahte anılar üretmeye yatkınızdır. Bu sebeple gerçekle bağdaşmayan rüyalar (pembe bir muz görmek, İngiltere kraliçesini evde misafir etmek gibi mesela) ya da gerçek hayatta ölmüş insanları içeren rüyalar çoğunlukla görülen rüyalar arasındadır.

Yazımı şu güzel sözle bitirmek istiyorum.

Biz rüyaların üzerine bina edilen malzemeden oluşuruz.

William Shakespeare
Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı