Diğer

Bazı Felsefik Akımlar ve Düşünce Tarzlarını İfade Eden Kavramlar

Kanibalizm
En kaba tabirle yamyamlık anlamına gelen bu kavram aslında aynı türden bireylerin birbirini yeme eylemidir ve doğada 1500’den fazla hayvan türünde gözlemlenmiş bir ekolojik olaydır.

Militarizm
İlk olarak 1860’larda anarşist Fransız düşünür ve ekonomist Pierre-Joseph Proudhon tarafından kullanılan bu kavram bir ülkede meydana gelen her tür sorunun askeri metotlarla çözülmesi ve ordunun ülkede ağır basan güç olması anlamına gelmektedir.

Avrupa tarihçisi Michael Howard tarafından militarizm askeri alt kültüre ait değerlerin toplumun egemen değerleri olarak algılanması şeklinde tanımlanmıştır. Michael Mann ise militarizmi savaş ve savaş hazırlığını normal ve arzu edilir bir sosyal etkinlik olarak algılayan tüm yaklaşımlar ve kurumsal oluşumlar olarak ifade etmiştir.

Bu kavramın Kuzey Kore’deki versiyonu songun denilen “önce ordu” siyasetidir.

Dadaizm
I.Dünya Savaşı’nın etkisiyle kültür ve sanata yönelik ortaya çıkan bu akım dünya savaşının katılığına, erotizme karşı çıkar ve var olan sanatsal düzenleri ve mantıksızlığı reddeder.

Dada ya da dadacılık olarak da karşınıza çıkabilecek olan bu kavramın kökeni hakkında kesin bilgiler mevcut değildir. Savaşın arkasından gelen bunalmanın ve insanların yıkılışından doğan umutsuzluğun temsili olan bir akımdır.

Toplumda yerini almış anlam ve düzen yerine dil ve biçimde yeni arayışlara yönelmişlerdir. Bu sebeple çok fazla dergi yayımlamışlardır. Fakat bu akım 1922 sonrasında etkisini kaybetmeye başlayınca dadacılar sürrealizme yönelmiştir.

Absürdizm
19.yüzyıl Danimarkalı filozof Søren Kierkegaard‘a dayanan absürdizm, evrende hiçbir yaratıcının var olmadığını ve bundan hareketle insanlığın evrendeki anlam arayışının boş ve sonunda başarısızlıkla sonuçlanacak çabalardan öteye geçemeyeceğini öne süren temelde varoluşçulukla bağlantılı bir felsefi akımdır.

Søren Kierkegaard dünyanın absürtlüğü için şunları söylemiştir:

Absürt nedir? Kolayca görülebileceği üzere, ben rasyonel bir varlık olarak mantığım ve amacım doğrultusunda, düşüncelerimin yansıttığı biçimde hareket etmek zorundayımdır: Başka bir şey yaptığımı sanmam da mantığımın ve düşüncelerimin doğrultusunda olur, kısacası başka türlü hareket edemem ve yine hareket etmemin zorunlu olduğu yerdeyimdir… Absürt ya da absürdün erdemiyle hareket etmem inancımın doğrultusunda olur… Hareket etmek zorundayım fakat düşüncelerim yolu kapatıyor ve olasılıklardan birini alarak şöyle diyorum: Yaptığım hareket budur, başka türlü yapamam çünkü buraya düşüncelerimin yansıtmasıyla getirildim.

En ünlü eserlerinden Korku ve Titreme’de Kierkegaard, Yaratılış’ta bahsi geçen İbrahim’in oğlunu Tanrı için kurban edecekken bir meleğin onu durdurmasını absürdün erdemi olarak nitelendirir.

Narsisizm
Kelime kökeni Yunan mitolojisindeki Narkissos karakterine dayanan narsisizm ya da özseverlik anlaşılacağı üzere kişinin kendine hem fiziksel hem de zihinsel açıdan hayranlık duyması hatta benliğine aşık olmasıdır.

İtalyan ressam Caravaggio‘nun “Narcissus( Kendine Aşık Olan Adam )” isimli yağlı boya tablosu.

Sigmund Freud’a göre narsisizm “Dış dünyadan soyutlanan libidonun (cinsel enerji) egoya (ben) yönlendirilmesi”dir.

İnsan yaşamının devamı için belirli seviyelerde narsisizm gerekli olsa da bu seviye makul oranların dışında seyrettiğinde psikolojik rahatsızlıklar ortaya çıkabilir. Hatta nevroz, paranoya ve psikozda narsisizm etkilerinin görüldüğü bilinmektedir.

Sadizm ve Mazoşizm
Sadizm, kişinin karşısındaki bireye acı çektirmekten ve eziyet etmekten duyduğu seksüel hazza verilen isimdir.
İsim, Fransız filozof ve sadistik yazar Marquis de Sade‘ye dayanır.

Mazoşizm ise kavram olarak sadizmin karşıtı olup kişinin kendine acı çektirmesinden ve eziyet etmesinden kaynaklanan seksüel hazdır. Mazoşist bireyler dövülmek, aşağılanmak ve işkence görmekten haz duyarlar.

Satanizm
Şeytanı yücelten ve bazı uygulamalarda şeytana tapan bir tür inanç şeklidir. Ateistik ve teistik satanizm olarak iki farklı öğreti mevcuttur.

Ortaçağ öğretisi olan teistik satanizmde şeytanın varlığına tapılırken ateistik satanizmde şeytan sadece felsefi bir semboldür, ruhani varlığına inanılmaz. Ateistik satanizm Anton Szandor Lavey ile ortaya çıkmıştır.

Baphomet‘in sembolü olan daire içinde ters yıldız şekli satanizmin en çok kullanılan sembollerindendir.
Ters haç satanizmin sembollerindendir.
Lucifer‘in sembolü aynı zamanda teistik satanizmin de sembolüdür.

Determinizm
En kısa tanımıyla determinizm evrende meydana gelebilecek her şeyin yani işleyişin belli bilimsel yasalarla belirlendiğini ve bu olayların gerçekleşmesinin zorunluluk arz ettiğini ileri süren düşünce şeklidir.

Yani determinizme göre özgür iradenin varlığından bahsedilemez. Her şey yani aldığımız bütün kararlar, eylem ve tercihlerimiz kurallar çerçevesinde belirlenmiştir.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı