Bilim

Backfire Effect Nedir? Okuyunca Kendinizi Göreceksiniz

Bugünkü yazımın konusu ve ilgilendiği kişiler eminim ki sizlere çok tanıdık gelecektir. Backfire Effect nedir? Öncelikle belirtmek istiyorum ki bu kavramın Türkçe bir karşılığı var. Doğrulama yanlılığı demek. Hala pek bir şey ifade ediyor gibi durmuyor değil mi? Merak etmeyin konuyu sizi detaylara fazla boğmadan açacağım.


Ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın, ortaya ne kadar delil ve kanıt koyulmuş olursa olsun insanların savundukları durumdan vazgeçmemesi durumunu ortaya koyan psikolojik bir terimdir backfire effect. Fikrin yanlış olduğunu kanıtlarıyla sunmanız ve yanlış olduğunu ispatlamanız bu insanlarda tam tersi bir etki yaparak kendi fikirlerine daha fazla bağlanmalarına neden oluyor.


Ne kadar tanıdık gelmeye başladı değil mi? Backfire Effect yanlılığına sahip kişiler, kendi fikirlerine, inançlarına ve varsayımlarına ters düşen tüm fikirleri yok sayarlar. Onların fikirleriyle çelişen her şey yok sayılmaya mahkumdur.
Backfire Effect terimini ilk kez Jason Reifler ve Brendan Nyhan ortaya atmıştır. Fikre bağlılık ne kadar ideolojik ve duygu temelliyse karşıt görüşün yok sayılma olasılığı o kadar artıyor. Kanıtın sunulduğu ilk etapta bu insanlar karşıt görüşü anlamaya bile çalışmadan kendi fikirlerine sarılıyorlar, inançlarını asla sorgulamayıp onlara bağlı kalmayı tercih ediyorlar.


Backfire Effect her yerde ve farklı durumlarda karşımıza çıkabilecek bir olgu. Kendisini hayatın içinde bolca görebiliriz. Özellikle bazı televizyon kanallarının bunu izleyicilerine kasti olarak dayattığını düşünüyorum. Sürekli A haber izleyen birinin ekonomideki olumsuzlukları kabullenemeyeceği gibi tek izlediği haber kanalının Fox olduğu bir insanın da hükümete olumlu yaklaşması beklenemez.

Backfire Effect’i üç aşamada inceleyebiliriz.

Bilgi Edinirken

Bu insanlar bilgi edinirken kendi fikirlerini destekleyecek olanlara odaklanırlar. Bakış açılarıyla çelişecek her şeyi yok sayarlar. Yazımda da bahsettiğim gibi kendi görüşlerini savunan yazar, gazete, tv kanalını takip ederler.

Yorumlarken

Yorumlama aşamasında kendi fikirlerinin normal insan fikirleri olduğunu, genelinin de bu fikre uymasının fikirlerinin doğruluğuna kanıt olduğunu ancak çok zeki insanların saçma şeylere inanarak onları savunabilecek zekada olduklarını savunurlar.

Hatırlarken

Olayların işlerine gelen kısımlarını ayrıntılı bir şekilde hatırlarlar. Hatta hafızalarını eğip bükerek olmamış şeyleri olmuş gibi olmuş şeyleri de olmamış gibi hatırlayabilirler.

Backfire Effect nedir? Örneğiyle anlamanuz için aşağıya bıraktığım video çok güzel bir örnek.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı